แผ่นดินไหวเค้าวัดความแรงกันยังไง? (ภาคแรก)
บทความ

แผ่นดินไหวเค้าวัดความแรงกันยังไง? (ภาคแรก)

จากข่าวแผ่นดินไหวต่อเนื่องที่ผ่านมา หลายคนน่าจะเห็นค่าความแรงที่ไทยออกเป็นแมกนิจูดบ้าง เป็นริกเตอร์บ้าง บางทีตัวเลขมากแต่ความเสียหายน้อย ตัวเลขน้อยความเสียหายมหาศาล แล้วคนญี่ปุ่นจะรู้ได้ยังไงว่าอันไหนแรงไม่แรง

ที่ญี่ปุ่น เวลารายงานข่าวแผ่นดินไหวจะรายงานจุดเกิดเหตุ ตามด้วยหน่วยความแรงของประเทศตัวเอง ร่วมกับแมกนิจูดและระดับความลึกโดยประมาณของจุดกำเนิดแผ่นดินไหว และปิดท้ายด้วยรายงานสึนามิ (สถานที่และความแรงจะมาก่อนเพื่อนเลย) โดยรายงาน ณ เวลาที่เกิดทันที ( หรือภายในเวลาประมาณไม่เกิน 2 นาที) ทุกช่องทางสื่อค่ะ

อย่างถ้ามีสึนามิมาปุ๊บ จะขึ้นแผนที่ประเทศที่ด้านขวาของจอทีวี พร้อมแสดงชายฝั่งที่สึนามิจะพัดเข้ามาทันที (สีเหลืองคือให้เฝ้าระวัง สีแดงคือเตือนภัยสึนามิ สีบานเย็นคือเตือนภัยสึนามิขนาดใหญ่ค่ะ)

กลับมาที่ความแรงของแผ่นดินไหว

ปกติทั่วโลกจะใช้ค่าโมเมนท์แมกนิจูดเป็นเกณฑ์ ซึ่งก็คือค่าพลังงานที่แผ่นดินที่ชนกันได้ปล่อยออกมา ซึ่งพัฒนาขึ้นโดยสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐอเมริกาเพื่อใช้แทนมาตราริกเตอร์ค่ะ (แมกนิจูดไม่มีหน่วยนะคะ)

ที่มา: Washington State Department of Natural Resources

และเนื่องจากความแรงบนพื้นผิว นอกจากจะเป็นไปตามค่าแมกนิจูดแล้ว ยังแปรผันตามความลึกของจุดกำเนิดใต้พื้นดิน จึงเป็นเรื่องยากที่คนนอกพื้นที่จะเข้าใจว่าแผ่นดินไหวครั้งนี้รุนแรงขนาดไหน

พัฒนาการหน่วยวัดความแรงแผ่นดินไหวในญี่ปุ่น

ด้วยเหตุที่กล่าวมาข้างต้น ประกอบกับเป็นประเทศที่มีแผ่นดินไหวเกิดขึ้นบ่อย ญี่ปุ่นจึงมีหน่วยวัดความรุนแรงแผ่นดินไหวเป็นของตัวเอง เพื่อให้ง่ายต่อการสื่อสารและทำความเข้าใจกับประชาชน โดยมีการร่างระเบียบเกณฑ์การประกาศแจ้งแผ่นดินไหวหรือ Jishin Hōkoku Kokoroe (地震報告心得) ซึ่งเริ่มประกาศใช้ในปี พ.ศ.2423 (ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5) โดยแรกเริ่มมีการแบ่งความแรงของแผ่นดินไหวออกเป็น 4 ระดับอันได้แก่

  1. แผ่นดินไหวเล็กน้อย (Bishin 微震)
  2. แผ่นดินไหวไม่รุนแรง (Jakushin 弱震)
  3. แผ่นดินไหวรุนแรง (Kyōshin 強震)
  4. แผ่นดินไหวรุนแรงมาก (Resshin 烈震)
ระเบียบเกณฑ์การประกาศแจ้งแผ่นดินไหว ที่ออกใช้ใน พ.ศ.2423

ต่อมาจึงเพิ่มความละเอียดมากขึ้นเรื่อยๆ จนกระทั่งครั้งล่าสุดคือเมื่อ พ.ศ.2539 ที่เกิดแผ่นดินไหวใหญ่ฮันชิน ในแถบจังหวัด Hyōgo และ Ōsaka ได้มีการปรับปรุงและให้คำนิยามค่าความรุนแรงใหม่ให้ครอบคลุมและเข้าใจง่ายมากขึ้นค่ะ

คราวหน้าจะมาลงรายละเอียดต่อนะคะ ^___^


ที่มาและแหล่งประกอบการสืบค้น